موضوع استعلام:

آیا ورود سازمان بازرسی کل کشور به بازرسی از بانک‌های غیردولتی و مؤسسات مالی غیردولتی نظیر قوامین، انصار و مهر از باب نظارتی که بانک مرکزی به آنها دارد، مجاز است یا خیر؟

نظریه کمیسیون حقوقی مورخ 25/10/87:

با توجه به حدود اختیارات سازمان در ماده 2 قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور(مبنی بر اجازه بازرسی از مؤسساتی که دولت به نحوی از انحاء بر آنها نظارت دارد) و با عنایت به تصریح بند «ب» ماده 11 قانون پولی و بانکی کشور مصوب(18/4/1351)¹ و ماده واحده قانون اجازه تأسیس بانک‌های غیردولتی(مصوب 21/1/1379)² مبنی بر اختیار نظارت بانک مرکزی بر بانک‌ها و مؤسسات اعتباری اعم از دولتی و غیردولتی، لذا این سازمان در محدوده نظارت بانک مرکزی بر بانک‌ها و مؤسسات اعتباری اعم از دولتی و از این سازمان در محدوده نظارت بانک مرکزی بر بانک‌های غیردولتی،(مصرح در تبصره 4 اصلاحی ماده 16 آیین‌نامه اجرایی تأسیس فعالیت سازمان‌های غیردولتی مصوب 16/9/1382 و ماده 23 اصلاحی آیین‌نامه مذکور مصوب 12/6/1382) می‌تواند از این‌گونه مؤسسات بازرسی به عمل آورد.

پاورقی:

-----------

1. ماده 11- بانک مرکزی به عنوان تنظیم‌کننده نظام پولی و اعتباری کشور موظف به انجام وظایف زیر می‌‌باشد:... ب- نظارت بر بانک‌ها و مؤسسات اعتباری طبق مقررات این قانون.....

2. ماده واحده- به منظور افزایش شرایط رقابتی در بازارهای مالی و تشویق پس‌انداز سرمایه‌گذاری و ایجاد زمینه رشد و توسعه اقتصادی کشور و جلوگیری از ضرر و زیان جامعه با توجه به ذیل اصل چهل و چهارم(44) قانون اساسی و در چارچوب ضوابط، قلمرو و شرایط تعیین شده در زیر اجازه تأسیس بانک توسط بخش غیردولتی داده می‌شود: الف- سیاستگذاری پولی، اعتیاری، ارزی، چاپ اسکناس، ضرب سکه، حفظ ذخایر ارزی، نظارت بر بانک‌ها و صدور مجوز فعالیت بانکی در قلمرو وظایف دولت بوده و جهت اعمال حاکمیت همچنان در اختیار دولت باقی می‌ماند....